प्रेस विज्ञप्ति: होस्टल सञ्चालन मापदण्ड कार्यान्वयन तथा काठमाडौं महानगरपालिकासँगको सहकार्यबारे नेपाल होस्टल एशोसियसनको धारणा
काठमाडौं उपत्यका लगायत देशभर सञ्चालित होस्टलहरूको व्यवस्थित सञ्चालन, नियमन तथा गुणस्तर सुधारका सन्दर्भमा काठमाडौं महानगरपालिका तथा स्थानीय निकायहरूद्वारा अघि सारिएका पछिल्ला कदमहरूप्रति नेपाल होस्टल एशोसियसनको गम्भीर ध्यानाकर्षण भएको छ। होस्टल व्यवसायीहरूको साझा संस्थाको हैसियतले हामी विद्यार्थी तथा पेशाकर्मीहरूलाई सुरक्षित, मर्यादित र स्वस्थ वातावरण प्रदान गर्न सधैं प्रतिबद्ध छौं।
वर्तमान अवस्था र होस्टल क्षेत्रको योगदान
नेपालको शैक्षिक पूर्वाधारको विकासमा होस्टल व्यवसायले महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्दै आएको छ। हाल काठमाडौं महानगर क्षेत्रभित्र मात्रै हजारौं विद्यार्थी तथा पेशाकर्मीहरू विभिन्न होस्टलहरूमा आश्रित छन्।
यद्यपि, सहरीकरण र मागको तीव्र वृद्धिसँगै केही चुनौतीहरू पनि देखा परेका छन्। क्षमताभन्दा बढी विद्यार्थी राख्ने, सरसफाइ र सुरक्षाको उचित प्रबन्ध नहुने तथा केही स्थानमा स्थानीय समुदायसँग समन्वयको अभाव देखिने गरेको गुनासोलाई सम्बोधन गर्न संघ निरन्तर क्रियाशील रहेको छ।
"होस्टल केवल व्यवसाय मात्र नभएर विद्यार्थीहरूको भविष्य निर्माण गर्ने दोस्रो घर हो। यसलाई व्यवस्थित, मर्यादित र पारदर्शी बनाउनु हामी सबैको साझा दायित्व हो।"
'होस्टल सञ्चालन मापदण्ड २०८०' को कार्यान्वयन
स्थानीय तहद्वारा जारी गरिएको होस्टल सञ्चालन मापदण्ड २०८० का प्रावधानहरूलाई आत्मसात् गर्दै संघले आफ्ना सम्पूर्ण सदस्य होस्टलहरूलाई निम्न बुँदाहरूको कडाइका साथ पालना गर्न निर्देशन जारी गरेको छ:
भौतिक पूर्वाधार तथा क्षमता: प्रति कोठा तोकिएको क्षेत्रफल र मापदण्ड अनुसार मात्र विद्यार्थी राख्ने तथा पर्याप्त हावा र प्रकाशको व्यवस्था गर्ने।
सुरक्षा व्यवस्था: मुख्य प्रवेशद्वार र साझा स्थलहरूमा अनिवार्य सीसीटीभी (CCTV) जडान, प्राथमिक उपचार बक्स र अग्नि नियन्त्रक उपकरण (Fire Extinguisher) को व्यवस्था गर्ने।
अभिलेख व्यवस्थापन: होस्टलमा बस्ने सम्पूर्ण विद्यार्थी तथा कर्मचारीहरूको परिचय खुल्ने आधिकारिक कागजात, अभिभावकको सम्पर्क विवरण र फोटोसहितको अद्यावधिक डिजिटल अभिलेख राख्ने।
अनुशासन र आचरण: होस्टल परिसरभित्र मदिरा, सुर्तीजन्य पदार्थ वा कुनै पनि प्रकारका अवाञ्छित तथा गैरकानूनी क्रियाकलाप पूर्ण रूपमा निषेध गर्ने।
व्यवसायीका चुनौती तथा आर्थिक दबाब
मापदण्ड कार्यान्वयनका लागि प्रतिबद्ध रहँदा-रहँदै पनि वर्तमान समयमा होस्टल व्यवसायीहरूले भोगिरहेका व्यावहारिक समस्याहरूबारे संघले सरोकारवाला निकायहरूसमक्ष आफ्ना मागहरू राखेको छ।
व्यवसायीहरू हाल निम्न मुख्य समस्याहरूबाट गुज्रिरहेका छन्:
अत्यधिक व्यावसायिक घरभाडा तथा दोहोरो कर प्रणालीको मार।
दैनिक उपभोग्य वस्तु, बिजुली र निजी खानेपानी ट्याङ्कर खरिदमा हुने अत्यधिक खर्च।
घरधनी र व्यवसायीबीच हुने सम्झौताको कानुनी सुरक्षाको अभाव।
संघले नियमनकारी निकायहरूसँग अनुगमनलाई जरिवाना र कारबाहीमा मात्र सीमित नराखी मापदण्ड पूरा गर्न खोज्ने व्यवसायीहरूलाई आवश्यक समय र प्राविधिक सहजीकरण प्रदान गर्न माग गरेको छ।
आगामी कार्यदिशा र आह्वान
नेपाल होस्टल एशोसियसन सम्पूर्ण होस्टल सञ्चालक साथीहरूलाई आफ्ना सेवाहरूलाई समयसापेक्ष बनाउँदै आन्तरिक सुधारका काम तत्काल सुरु गर्न अपिल गर्दछ। साथै, अभिभावक र विद्यार्थीहरूलाई पनि आधिकारिक रूपमा दर्ता भएका र मापदण्ड पूरा गरेका होस्टलहरू मात्र छनोट गर्न अनुरोध गरिन्छ।
हामी स्थानीय तह, सुरक्षा निकाय, अभिभावक र विद्यार्थीहरूसँग हातेमालो गर्दै नेपालको होस्टल क्षेत्रलाई एक मर्यादित र भरपर्दो क्षेत्रका रूपमा विकास गर्न निरन्तर लागिरहनेछौं।
थप जानकारी, सदस्यता नवीकरण वा समस्या समाधानका लागि नेपाल होस्टल एशोसियसनको केन्द्रीय कार्यालयमा सम्पर्क राख्न सक्नुहुनेछ।